"Aslında biliyordu" en pahalı cümledir: LGS'de dikkatsizlikten giden 3 net yaklaşık 13 puan, YKS'de TYT'de 4 net yaklaşık 10 puan demektir. İyi haber: dikkatsizlik bir karakter özelliği değil, ölçülebilir ve azaltılabilir bir davranış.
Önce doğru teşhis
"Dikkatsizlik" tek bir şey değildir. Yanlışları bir hafta boyunca şu dört kutuya ayırın:
- Okuma hatası: "değildir", "en az", "yalnızca" gibi ifadeler atlanmış
- İşaretleme hatası: çözüm doğru, optik forma yanlış işaretlenmiş ya da kaydırılmış
- İşlem hatası: yöntem doğru, aritmetik yanlış
- Acele hatası: soru tam okunmadan tanıdık sanılıp çözülmüş
Her kutunun ilacı farklıdır; hepsine "daha dikkatli ol" demek işe yaramaz.
Okuma hatası için
- Soru kökündeki olumsuzluk ve sınırlayıcı kelimelerin altını çizme alışkanlığı (kalemle, her soruda)
- Şıkları okumadan önce "soru benden ne istiyor?" cümlesini içinden söyleme
- Paragraf sorularında önce soruyu, sonra paragrafı okuma
İşaretleme hatası için
- Optik forma 10 soruda bir toplu işaretleme; her aktarımda soru numarasını sesli (içinden) söyleme
- Denemede boş bırakılan soruların kitapçıkta işaretlenmesi (kaydırmayı önler)
İşlem hatası için
- Çözümü kâğıda düzenli ve alt alta yazma; zihinden işlem yasağı (özellikle işaret ve kesir işlemlerinde)
- Sonucu soruya geri koyup 5 saniyelik sağlama
- Günde 10 dakikalık "temel işlem" pratiği (dört işlem, kesir, üslü) — hız değil, doğruluk hedefi
Acele hatası için
- Deneme sırasında süreyi 20'şer sorulu bloklara bölme; blok erken bitiyorsa acele sinyali
- "Bu soruyu daha önce gördüm" hissinde bilerek yavaşlama
Ölçmeden azalmaz
Yöntem işe yarıyor mu? Bunu hissederek değil, sayarak anlarsınız. Haftalık olarak 100 soruda kaç dikkatsizlik hatası yapıldığına bakın: 100 soruda 9'dan 5'e inmek somut bir gelişmedir; toplam yanlış sayısı ise soru sayısına göre yanıltır.
Puanova'da her yanlış hata nedeniyle kaydedilir; Hata Trendleri ekranı dikkatsizlik, bilgi eksikliği ve işlem hatası oranlarını haftalık gösterir, son 4 haftayı önceki 4 haftayla karşılaştırır ve hangi derste hangi hata tipinin yoğunlaştığını ısı haritasıyla verir. Veliye haftalık raporda "dikkatsizlik hataları 4 haftadır azalıyor" gibi tek satırlık bir özet gider.
Veliye not
Dikkatsizlik hatasını cezalandırmak işe yaramaz; çocuk yanlışı saklamaya başlar. Yapılacak şey, yanlışın türünü birlikte adlandırmak ve yalnızca bir yöntemi (ör. altını çizme) iki hafta boyunca denemektir. İki haftada oran düşmezse yöntemi değiştirin, hedefi değil.